Ludus Schola: Pueri laeti - Lição de Latim Clássico

Morfologia: Adjetivos da 1ª e 2ª declinação. Sintaxe: Substantivação do adjetivo neutro

Lesbia est puella pia, bona, modesta; paulum pavida et interdum garrula. Est etiam pulchra: comam habet nigram, genas roseas, labra purpurea, oculos castaneos. Nunc vero Lesbia nihil videt, quia Stella ad eius oculos sudarium alligavit.

Titus est puer minime ignavus, sed strenuus et impavidus; infestus et inimicus pigritiae, callidus et peritissimus ludorum. Est paulo nimis promptus irae et interdum asper cum sociis et vicinis, sed benignus miseris et aegris.

Catullus, amicus Titi, est puer sedulus et gnarus litterarum. Hodie Titus Catullum ad ludum invitavit. Catullus venit et secum Iuliam et Caeciliam portavit.

Pueri et puellae in hac pictura sunt laeti, sed vita puerorum et puellarum non est semper laeta. Semper et ubique bona sunt mixta malis, prospera adversis.

Vocabulário

laetus, a, um, adj.: alegre

pius, a, um, adj.: piedoso

paulum, adv.: um pouco

pavidus, a, um, adj.: medroso

garrulus, a, um, adj.: loquaz

pulcher, ra, rum, adj.: bonito

coma, ae: os cabelos

niger, ra, rum, adj.: negro

gena, ae: a face

roseus, a, um, adj.: rosado

labrum, i, s.n.: o lábio

purpureus, a, um, adj.: vermelho

oculus, i: o olho

castaneus, a, um, adj.: castanho

nunc, adv.: agora

vero, conj.: porém

nihil, pron.: nada

sudarium, i: lenço

eius, pron.: dela

alligare, v.: atar

minime, adv.: de nenhum modo, nada

ignavus, a, um, adj.: covarde

strenuus, a, um, adj.: corajoso

impavidus, a, um, adj.: intrépido

infestus, a, um, adj.: hostil

inimicus, a, um, adj.: inimigo

callidus, a, um, adj.: versado, sagaz

peritus, a, um, adj.: perito, hábil

paulo, adv.: um pouco

nimis, adv.: demais

promptus, a, um, adj.: pronto

ira, ae: a ira, a raiva

asper, era, erum, adj.: áspero

socius, i: o companheiro

miser, era, erum, adj.: miserável

aeger, aegra, aegrum, adj.: enfermo

sedulus, a, um, adj.: aplicado

gnarus, a, um, adj.: conhecedor

hodie, adv.: hoje

ad, prep. com acus.: para

invitare, v.: convidar

Iulia, ae: Júlia

Caecilia, ae: Cecília

ubique, adv.: em toda parte

mixtus, a, um, part.: misturado

malus, a, um, adj.: mau

prosper, era, erum, adj.: próspero

adversus, a, um, adj.: contrário

Comentário gramatical

O adjetivo concorda em gênero, número e caso com o substantivo a que se refere. Como pode ser analisado nas orações seguintes:

Lesbia habet comam nigram, genas roseas, labra purpurea.

Lesbia tinha cabelos negros, faces rosadas, lábios vermelhos.

Amicus certus in re incerta cernitur.

O amigo verdadeiro se conhece na adversidade.

Flumina terrae nostrae sunt magna.

Os rios do nosso país são grandes.

Veja mais: Ludus Romanus - Lição de Latim Clássico

O neutro singular e plural do adjetivo substantivado corresponde, muitas vezes, em português, a uma expressão com a palavra “coisa” e adjetivo.

Exemplo:

Bona: as coisas boas.

Mala: as coisas más.

Bonum est: é coisa boa

Boni atque mali discipuli

In gymnasio sunt multi discipuli e variis oppidis. Nonnulli venerunt in oppidum propter excellentiam collegii ubi clarissimi magistri sunt. Discipuli ad faciedum bonum examen multum studere debebunt. Sunt tamen discipuli qui non student et nihil faciunt in collegio.

— Revera, Francisce, suntne sic discipuli?

— Utique, domine, multi in gymnasio tantummodo ludunt, manducant et cantant. Ex aula effigiunt et veniunt in campum cum sociis ludere pila. Campus est ad gymnasium. In loco proximo, agricolae altas plantas colunt. Pueri se occultant in medio plantarum cum magister venit.